Aralık

MEHMET NACİ AKÖZ

UÇURTMANIN PEŞİNDE DÜNYAYI GEZİYOR

TÜRK UÇURTMA TAKIMI HİNDİSTAN – UDAIPUR’DA

Uçurtma Müzesindeki koleksiyon içinde en çok Hindistan uçurtmaları bulunmaktadır.

Türkiye adına en çok Hindistan’daki uluslararası uçurtma festivallerine katıldık. İlk katıldığımız Udaipur gezimizle sizi baş başa bırakıyoruz.

Her yıl ocak ayının başında düzenlenen Uluslararası Udaipur Uçurtma Festivali için Türk Uçurtma Takımı olarak Hindistan’a gittik. Uçurtma müzesi müdürü ve Türk Uçurtma Takımı üyelerinden olan Ayşe Rayet (Aynı zamanda kızım) ile birlikte Udaipur’da düzenlenen Uluslararası Udaipur Uçurtma Festivaline katılmak üzere Hindistan’a doğru yola çıktık. İlk kez gittiğimiz bu coğrafya bizim için oldukça ilginç, renkli ve güzel geçti.

Türkiye’yi buz gibi havada terk edip, gündüz 30, gece ise 3 derecelere düşen Hindistan havası bizi şok etti. İlginç coğrafyası, caddelerdeki ineklerin bolluğu, karşımıza sık sık çıkan maymunlar, rengârenk kıyafetleri ile yerel halk ve oldukça fakir insanları görmek bizim için gerçekten çok ilgi çekiciydi.

Hindistan coğrafyasının ilginçliği bizim için festivalden önce başladı, Hindistan’a salı günü akşam geldik, havaalanından festivalin yapılacağı şehre gece yolculuğu ile 9 saatte gittik. Otobüsümüz oldukça eski, içi iki katlı, ikinci katında insanların yattığı ranzaların olduğu, camların dışarıdan demir ızgaralarla kaplı ve cam aralarından sert rüzgârların içeri girdiği ilginç bir vasıtaydı. Şimdi otobüsle ilgili neden bu kadar detaya girdiğimi yazayım, gecenin ayazının Ayşe’yi hasta ettiğini ertesi günü fark ettik, Udaipur’a geldiğimizde Ayşe’de ateşlenme ve öksürükler başlamıştı, ilaç almasına rağmen festival boyunca da bu sıkıntıyı hep yaşadık (İstanbul’a döndüğümüzde havaalanından direk olarak hastaneye gittik ve Ayşe’ye serum verilerek kendine geldi)

İlk iki gün şehir gezileri ve diğer uçurtma takımları ile tanışmayla geçti. Bir başka problemimizde Hint yemekleriydi, önümüze koyulan yemeklerin içinde ne olduğunu bilmediğimizden yemekte oldukça zorlanıyorduk, ancak aç kalamayacağımız için de ekmek, peynir, zeytin meyve gibi yiyeceklerle işi geçiştirmeye çalışıyorduk. Udaipur’a geldiğimizin ikinci günü çekçekle (3 tekerlekli taksiler) şehir içinde dolaşırken çok uzakta yüksekçe bir binanın üzerinde bir hamburger markası görünce heyecanla Ayşe’ye “Bak bak” diye gösterirken şoföre de elimle işaret ederek bizi o binaya götürmesini istedim. Hamburgerciye gittiğimizde karnımızı iyice doyurduk ve o andan itibaren yemek problemini de çözmüş olduk.

Festival Cumartesi ve Pazar günüydü, zemini halıflex ile kaplı ve oldukça büyük bir saha hazırlanmış, süslenmiş ve dev bir sahne koyulmuştu. Belki elli tane ülke çadırı (stantları) hazırlanmıştı, TURKEY yazılı standımıza yerleştik Türk Bayrağını standın kapısına astık ve ön tarafa da koleksiyonumuzdaki uçurtmaları sergi şeklinde dizdik.

3 Gün süren uçurtma festivalinde rüzgârın kesik kesik esmesi de işin ilginç bir başka kısmıydı. Uçurtma müzemizin koleksiyonu içinden seçerek getirdiğimiz uçurtmaları koşturarak da olsa uçurmaya çalıştık. Özellikle büyük uçurtmalarla gelen uçurtma takımları da koşturarak uçurdukları uçurtmalar yüzünden kan ter içindeydi.

Uluslararası Udaipur Uçurtma Festivalindeki en önemli kazancımız ise onlarca ülkenin uçurtma takımları ile tanışmak, onlarla bilgi alışverişinde bulunmak ve bol miktarda uçurtma toplamak oldu. İleriki tarihlerde gerek Uluslararası İstanbul Uçurtma Festivali için İstanbul’a davet edeceğimiz, gerekse yurtdışındaki festivallere katılacağımız uçurtmacılarla tanışmak önemliydi.

Yurtdışında gerçekleştirdiğimiz ilk uçurtma atölyesi Udaipur’da oldu. Bize ayrılmış Türkiye standı içinde çok sayıda Hintli çocukla birlikte Türk Bayrağı tasarımlı uçurtmalar yaptık ve bunları hep birlikte uçurduk.

Festival sonrasında uçurtma mağazalarını dolaşıp geleneksel Hindistan uçurtmaları ve uçurtmalarla ilgili pek çok ürün satın aldık, tüm bu uçurtma ve uçurtma ile ilgili ürünler uçurtma müzesi içindeki koleksiyonda Hindistan uçurtmalarını en üst sıraya çıkardı. Şu an uçurtma müzesinde 228 tane Hindistan’dan getirilmiş uçurtma, uçurtma yayınları, malzemeleri ve çeşitli objeler bulunmaktadır.

Hindistan koleksiyonumuzu görmek için sizleri de İstanbul Uçurtma Müzesine bekliyoruz.

Mehmet Naci Aköz ile Dünyayı Geziyoruz

MEHMET NACİ AKÖZ UÇURTMANIN PEŞİNDE DÜNYAYI GEZİYOR

1980 Yılı itibariyle profesyonel olarak uçurtma ve uçurtma kültürü ile ilgilenmeye başlayan İstanbul Uçurtmacılar Derneği başkanı, uçurtma koleksiyoneri ve Türk Uçurtma Takımı kaptanı Mehmet Naci Aköz, dünyayı karış karış gezerek uçurtmalar ve uçurtma ile ilgili ürünleri toplamaya, araştırmalar yapmaya ve kendi kültürümüzdeki uçurtmalar hakkında hem ülkemiz insanını, hem de dünyayı bilgilendirmeye devam ediyor.

Amerika’dan Afrika’ya, Uzakdoğu’dan Ortadoğu’ya, Avrupa’dan Asya’ya kadar onlarca ülkeyi gezen, pek çoğunda uçurtma festivallerine katılarak ülkemizi temsil eden, yüzlerce uçurtma kurumu ve profesyonel uçurtmacı ile tanışan.

Bugüne kadar ülkemizde gerçekleştirilen 6 tane uluslararası uçurtma festivali için 30’dan fazla ülkenin, 150’ye yakın profesyonel uçurtmacısını ülkemize getiren Aköz’ün gezilerinden kısa derlemeler hazırladık.

Ülkemizdeki uçurtma kültürüne yapılan katkıları, uçurtma müzesi koleksiyonunun nasıl toplandığını Aköz’ün renkli, heyecanlı gezileriyle izleyelim.

• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Shenzhen Uçurtma Festivali için Çin’de
• Mehmet Naci Aköz Dünya Uçurtma Müzesi için Weifang/fang Çin’de
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Shenzhen Uçurtma Festivali için Çin’de
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Cervia Uçurtma Festivali için İtalya’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Johor Uçurtma Festivali için Malezya’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Satun Uçurtma Festivali için Tayland’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Ahmedabad Uçurtma Festivali için Hindistan’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Udaipur Uçurtma Festivali için Hindistan’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Kerala Uçurtma Festivali için Hindistan’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Beypore Uçurtma Festivali için Hindistan’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Doha Uçurtma Festivali için Katar’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Trihutty Uçurtma Festivali için Ukrayna’da
• Mehmet Naci Aköz Tokyo Uçurtma Müzesi için Japonya’da
• Mehmet Naci Aköz Uçurtma araştırması yapmak için Nijer’de
• Mehmet Naci Aköz Uçurtmacılar şehri Kelantan’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Schavengeningen Uçurtma Festivali için Hollanda’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Mahabubnagar Uçurtma Festivali için Hindistan’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Telangana Uçurtma Festivali için Hindistan’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Kish Adası Uçurtma Festivali için İran’da
• Mehmet Naci Aköz Necef uçurtma çalıştayı ve Uçurtma Festivali için Irak’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Tunus Uçurtma Festivali için Tunus’da
• Mehmet Naci Aköz Bakü’de uçurtma araştırması yapmak için Azerbaycan’da
• Mehmet Naci Aköz Uçurtma araştırması yapmak için Özbekistan’da
• Mehmet Naci Aköz Ahmedabad Uçurtma Müzesi için Hindistan’da
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Weifang Uçurtma Festivali için Çin’de
• Mehmet Naci Aköz Uluslararası Uçurtma Federasyonu Kongresi için Çin’de

MEHMET NACİ AKÖZ

ULUSLARARASI SHENZHEN UÇURTMA FESTİVALİ İÇİN ÇİN’DEYDİ

Uçurtma Müzesi koleksiyonu çok uzun yıllar içinde oldukça meşakkatli ve pahalı bir yol ile toplandı. Bu kimi zaman binlerce km. uzaklardaki ülkelere giderek, kimi zaman oldukça yüksek bedeller ödeyerek, kimi zaman da yalvar yakar binbir rica ile toplandı. Ancak, en fazla örnek uluslararası uçurtma festivallerinde görülebilir çünkü bu tür programlara sadece profesyonel uçurtmacılar katıldığı için organizasyonu düzenleyen organizatörler de katılımcıların geleneksel uçurtma kültürlerini workshoplarla, üretici ve satıcılarla göstermeye çalışırlar, dolayısıyla oldukça geniş kapsamlı uçurtma çeşitlerini görme imkânına kavuşursunuz

Türkiye adına katıldığım uluslararası uçurtma festivallerinden biri olan Shenzhen uçurtma festivali için Çin’in Shenzhen şehrine gittim. Türkiye’nin Antalya’sına benzer oldukça sakin, deniz kenarı ve turistik güzel bir şehirdeydim. Tüm yurtdışı gezilerimi aynı zamanda uçurtma müzesi koleksiyonuna yeni ürünler eklemek adına değerlendiriyorum.

Shenzhen uluslararası uçurtma festivali de uçurtma müzesi koleksiyonu için bulunmaz bir imkândı benim için, Yeni ülkelerin uçurtma takımları ile karşılaşmak, onlardan alacağım yeni uçurtma ve uçurtma ile ilgili farklı ürünler, uçurtma müzesindeki koleksiyonumun çok daha genişlemesine neden olacaktı.

Shenzhen uluslararası uçurtma festivaline Türkiye adına katıldığımda benim dışımda, Yeni Zelanda, İsviçre, Kore, Malezya, Almanya, Tayland, Endonezya, Hong Kong,  Macao, Tayvan, Brunei, İspanya ve çok sayıda Çin içinden uçurtma takımlarını etkinlik alanında gördüm. Nefis bir sahil, şahane bir kumsal, yer kumsal, gök uçurtma doluydu.

Hem festivale götürdüğüm uçurtmaları uçurdum, hem de Türkiye çadırında çocuklarla birlikte uçurtma atölyesinde yaptığımız uçurtmaları. Özellikle anaokulundan getirilen minik Çinli çocukların mutlulukları gözlerinden okunuyordu.

Etkinlik boyunca tüm uçurtmacılarla kurduğum iyi ikili ilişkiler sonucunda pek çoğundan uçurtma ve uçurtma ile ilgili ürünler topladım, tüm bu ürünler uçurtma müzesine yeni bir soluk getirdi.

Bu etkinliğin önemli bir başka kazanımı ise Alman uçurtmacı Hans P. Böehme’ydi. Hans benim oda arkadaşımdı, dünya uçurtma federasyonu 2. Başkanlığı yapmış, dünyada oldukça tanınan uçurtmacılardan birisiydi, ancak Hans aynı zamanda dünya uçurtma pulları koleksiyoneriydi. Yanındaki bilgisayarında bulunan pul koleksiyonunu incelerken hayran olmuştum. Hans’ı tam 5 yıl sonra İstanbul’da düzenlediğim Uluslararası İstanbul Uçurtma Festivaline davet ettim. Hans İstanbul’a geldiğinde kendi uçurtma pul koleksiyonunun imitasyonunu (Kopyasını) uçurtma müzesinin koleksiyonu için bize hediye etti.

Dünyada bu güne kadar tespit edilmiş yaklaşık 800 adet uçurtma konulu pulun orijinal 225 tanesine sahip olan Hans bunları roll up’a (winyl brandaya) basarak. bize getirmişti, bu panoda tam 100 ülkenin pulları mevcuttu. İmitasyon da olsa önemli bir koleksiyona daha sahip olmuştuk. Bu koleksiyon müzemiz içinde yer alan “İstanbul Uçurtma Kütüphanesi” içinde sergilenmektedir.

Uçurtma koleksiyonundaki ilk ürünler nasıl toplandı?

Mehmet Naci Aköz’ün anılarından;

1980 yılında başlayan uçurtma yapıp oyuncakçı ve kırtasiyecilere satma kararımın ardından bu işten

para kazanabileceğimi fark etmek beni çok mutlu etmişti. İlerleyen yıllarda tanıştığım uçurtma bayramları, yarışmaları, şenliklerinde çok sayıda uçurtma kupası ve çeşitli ödüller kazandım.

Ve akabinde bu işin geliştirilmesi için dünyanın diğer ülkelerindeki uçurtmacılara ulaşmamın yararlı olacağını düşündüm ve çeşitli yollarla elde ettiğim 26 ayrı uçurtma kurumuna 1986 yılında mektuplar yazdım (İnternetin olmadığı dönemde) ve hem kendimi hem de Türkiye’deki uçurtma kültürünü anlatmaya çalıştım.
Mektuplarıma ilk cevap Japonya Uçurtma Federasyonu Başkanı Masaaki Modegi’den geldi, yanındaki Japon uçurtma kataloğu ile birlikte. Daha sonra pek çok ülkeden çok sayıda ürünler gelmeye başladı. Bu parçalar ileride kurulacak Türkiye’nin ilk uçurtma müzesinin ilk ürünleriydi.

Japonya Uçurtma Federasyonu başkanı Masaaki Modegi ve eşi Japonya Uçurtma Müzesi müdürü Sachiko Modegi’yi tam 20 yıl sonra uçurtma festivali için Türkiye’ye getirdim.

Uçurtma Müzesinin kurulmasına sebep olan çeşitli ürünleri Türkiye’ye gönderen çok sayıdaki uçurtmacıyı farklı yıllarda projelendirdiğim uluslararası uçurtma festivalleri çerçevesinde Türkiye’ye getirme imkânım oldu.

2015 yılında ise Tokyo Uçurtma Müzesinden bay Masami Fukuoka Üsküdar Belediyesi Mehmet Naci Aköz Uçurtma Müzesine 27 uçurtma, çok sayıda festival afişi ve farklı uçurtma materyallerinden oluşan bir set armağan etmiştir, tüm bu ürünler uçurtma müzesinin sergi salonlarında ziyaretçilerini beklemektedir. (2024 yılında Japonya/Tokyo gezimde ziyaret ettiğim Bay Fukuoka’ya bizzat teşekkür ettim bu gezimi ise Tokyo ziyaretim başlığı ile ayrıca yazdım.)

MEHMET NACİ AKÖZ UÇURTMANIN PEŞİNDE DÜNYAYI GEZİYOR

TÜRK UÇURTMA TAKIMI HİNDİSTAN’IN TELANGANA EYALETİNE BAĞLI

HAYDARABAD VE MAHABUBNAGAR ŞEHİRLERİNDEYDİ

İstanbul Uçurtmacılar Derneği başkanı ve Türk Uçurtma takımı kaptanı Mehmet Naci Aköz, Hindistan’ın Telangana Eyaleti Hükümeti Turizm Bakanlığı tarafından organize edilen 5. Uluslararası Telangana Uçurtma Festivalinde Türkiye adına katılarak uçurtma gösterileri ve uçurtma atölyeleri gerçekleştirdi.

İstanbul Uçurtma Müzesi koleksiyonunda bulunan 15 ayrı model uçurtma ile festivale katılan Türk Uçurtma Takımının uçurduğu uçurtmalardan biri ise 10×6 metreden oluşan dünyanın en büyük 5. Bayrak uçurtması olarak biliniyor.

Türk Uçurtma Takımı kaptanı Mehmet Naci Aköz ve takım üyelerinden Selçuk Koç’un katıldığı festivalde gerçekleştirilen eğitim atölyelerinde ise Türk uçurtma kültürünün uçurtma modellerinin uygulamalı eğitimleri verildi.

Türk uçurtma takımı kaptanı ve İstanbul Uçurtmacılar Derneği Başkanı Aköz, konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada; Sokak oyunları kültürümüzün tek canlı oyuncağı olarak bildiğimiz uçurtma, dünyadaki pek çok ülkede farklı tarihlerde dev uluslararası uçurtma festivalleriyle kutlanıyor. Bizde Türkiye’nin tek resmi uçurtma kurumu olarak bu festivallere katılarak ülkemizi temsil etmeye çalışıyoruz.

Daha önce 3 Kez gittiğimiz Hindistan’da Udaipur, Jaipur ve Ahmedabad festivallerine katılmış ve ülkemizi gururla temsil etmiştik. Bu sefer Hindistan’ın Telangana eyaletinin Haydarabad şehrinde düzenlenen festival için davet aldık.

Daha önce katıldığımız pek çok festivalde olduğu gibi, bu kez T.C. Telangana Başkonsolosluğumuz da bizleri desteklemek için, T.C. Haydarabad Konsolosu Kadir Ulu bey’in başkanlık ettiği bir heyetle festivalimizde bizi yalnız bırakmadı, bundan dolayı kendilerine şükranlarımızı iletmek isteriz. Sayın konsolosumuz Kadir bey etkinliğimize ailesi ve başkonsolosluk görevlisi iki misafirle birlikte katılarak bizi çok mutlu etti. Kadir bey’in küçük kızları ile birlikte atölye çalışması yaparak Türk Bayrağı motifli uçurtmalar hediye ettik, eşi hanımefendinin getirdiği kahvaltıyı standımızın önünde hoş sohbet eşliğinde yedik ve gerçekten kendimizi sanki Türkiye’deymişiz gibi hissettik. Sayın konsolosumuz ve eşi hanımefendiye çok teşekkür ediyoruz.

Uluslararası Telangana uçurtma festivalinin açılışını yapan Telangana başbakanı ve Hindistan Hükümeti Enerji Bakanı Mister Kalvakumtla Taraka Romarao’ya 2 tane Türk Bayraklı uçurtma ve 1.5×2.25 ebadında Türk Bayrağı hediye ettik birlikte fotoğraf çektirdik.

Türk Uçurtma Takımı olarak Hindistan’a 15 değişik uçurtma götürdük. İçlerinde oldukça özel uçurtmalarımız vardı, bunlardan bir tanesi 60 metrekarelik dev Türk Bayrağı uçurtma, bir diğeri ise 150 tane Türk Bayrağı uçurtmadan oluşan ve tek ipte uçurulan 240 metrelik tren uçurtma, bir diğeri ise Türkiye’nin en büyük uçurtması olan 100 m2’lik (10×10) devasa vatoz balığı uçurtmaydı. Bunların dışında çeşitli boylarda ve karakterlerde ilginç uçurtmalarımızı da uçurma imkânı bulduk. Gittiğimiz her ülkede dev boyutu ile havalarda süzülen Türk Bayrağı uçurtma herkesin ilgisini çekiyor ve pek çok uluslararası TV kanallarında haberimiz yapılıyor, Haydarabad’da da aynı ilgi ve alakayı gördük. 6 TV kanalı ve bir o kadar da yazılı basın takımımızla röportajlar gerçekleştirdi, bunların bir kısmını haberlerde biz de gördük.

Ayrıca, bu festivalde yaptığımız uçurtma atölyelerinde Hindistan’lı çocuklara Türk Bayraklı uçurtmalar yaptırarak ülkemizin tanıtımını en üst düzeyde gerçekleştirdiğimize inanıyoruz

Festivalin bir başka kazanımı ise farklı ülkelerden topladığımız uçurtma ve ilgili ürünleriydi. Sri Lanka uçurtma takımından tam 14 tane geleneksel Sri Lanka uçurtmasını hediye alarak koleksiyonumuz için güzel bir kazanım elde etmiş olduk.

Uluslararası Telangana Uçurtma Festivali ödül dağıtım gecesinde, Türk Uçurtma Takımının ödülünü ise Telangana Kültür ve Turizm Bakanı Mister Srinivash Gaud’un elinden aldık ve anı fotoğraflarla kayıt altına aldık.

Uluslararası Telangana uçurtma festivalinin ertesi günü tüm katılımcıları sürpriz bir kararla bir başka şehirdeki uçurtma festivale götürdüler ve Hindistan’daki ikinci festivalimiz Telangana Eyaleti, Mahabubnagar şehrindeki uluslararası uçurtma festivali oldu. Burada da bir günlük bir festival daha yaparak Hindistan’daki uçurtma festivalimizi iki ayrı şehirde, iki ayrı festivalle noktalamış olduk

Ülkemize dönüşte de farklı ülkelere ait onlarca uçurtma ve uçurtma ile ilgili ürünler getirerek ülkemizin tek, dünyanın ise 18 uçurtma müzesinden birisi olan “İstanbul Uçurtma Müzesi” koleksiyonuna katkıda bulunduk. Uçurtma müzesindeki 42 ülkeye ait koleksiyon da genellikle bu şekilde toplanmıştır, dedi.